Bệnh tay chân miệng lây
qua đường tiêu hóa, qua tiếp xúc trực tiếp với người bệnh (bắt tay, ôm,
hôn), tiếp xúc với đồ chơi, quần áo, đồ dùng sinh hoạt, bề mặt có chứa
virus. Bệnh có khả năng lây lan nhanh, đặc biệt ở môi trường tập thể như
mẫu giáo, trường học.
Dấu hiệu nhận biết trẻ mắc bệnh tay chân miệng
Khi
mắc bệnh TCM, trẻ có các dấu hiệu đau họng, sốt nhẹ, quấy khóc, biếng
ăn, tiêu chảy, ... đặc biệt là nổi bóng nước. Nếu bóng nước ở trong
miệng thì vỡ ra thành vết loét, còn bóng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn
chân, gối, mông thì thường không bị vỡ ra và sau đó sẽ khô dần. Diễn
tiến bệnh thường kéo dài từ 5 đến 7 ngày, có thể nhiều hơn 10 ngày. Sau
đó thì bóng nước có thể tự khô, tự ổn định và tự khỏi.
Khoảng trên
90% trường hợp trẻ mắc bệnh TCM có thể tự khỏi. Một số ít mắc bệnh có
thể diễn tiến nặng dẫn đến biến chứng ảnh hưởng tới não bộ, thân não gây
ra suy hô hấp; ảnh hưởng tới tiêm gây ra viêm cơ tim, suy tim, gây phù
phổi cấp, … thậm chí dẫn đến tử vong.
Do đó khi chăm sóc trẻ bệnh,
người chăm sóc cần theo dõi kỹ, phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo trẻ
chuyển bệnh nặng để kịp thời đưa trẻ đến cơ sở y tế.
Dấu hiệu nhận biết bệnh tay chân miệng chuyển nặng
Thông
thường các biến chứng thường xuất hiện vào ngày thứ 3 - thứ 5 của bệnh.
Dấu hiệu quan trọng nhất và đầu tiên để nhận biết bệnh TCM chuyển nặng
là trẻ bị thay đổi giấc ngủ, giật mình, chới với.
Nếu nhẹ thì em
bé khi thiu thiu ngủ sẽ bị giật mình, ngồi dậy chơi thì bình thường. Độ
nặng hơn một chút là em bé vừa nằm ngã ra là sẽ giật mình, chới với.
Nặng hơn nữa là khi bồng trên tay, trẻ vẫn giật mình chới với. Nếu trong
vòng 30 phút mà trẻ giật mình 2 lần trở lên thì chắc chắn sẽ trở nặng,
cha mẹ phải cho trẻ đến viện ngay.
Dấu hiệu thứ hai là một số trẻ sẽ quấy khóc liên tục, mạch nhanh, da nổi bông tím hoặc trẻ yếu tay, yếu chân.
Dấu
hiệu thứ ba là trẻ sốt cao, không đáp ứng với điều trị: Trẻ sốt trên
38,5 độ kéo dài hơn 48 giờ, dùng thuốc Paracetamol cũng không hạ.
Chăm sóc trẻ mắc bệnh tay chân miệng
Cách
chăm sóc trẻ bị bệnh tay chân miệng thì chủ yếu liên quan đến chế độ
ăn, bởi vì khi trẻ bị tay chân miệng sẽ rất khó ăn. Nên chú ý cho trẻ ăn
những thức ăn lỏng, dễ tiêu. Nếu miệng đau nhiều thì phai đi khám bác
sĩ để cho thuốc giảm đau vùng miệng. Nếu chăm sóc tốt thì 5-7 ngày, trẻ
sẽ khỏi bệnh.
Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là phát hiện sớm biến
chứng với các dấu hiệu giật mình, thay đổi giấc ngủ. Nếu để trễ hơn trẻ
có thể thở mệt, co giật, rồi mạch nhanh, không bắt được mạch.
Thực hiện 3 sạch để phòng bệnh tay chân miệng cho trẻ
Bệnh
tay chân miệng chưa có vắc-xin phòng ngừa. Đây là bệnh lây qua đường
tiêu hóa nên quan trọng nhất vẫn là giữ vệ sinh. Ăn uống sạch, ở sạch và
bàn tay sạch là 3 biện pháp cần thực hiện để phòng bệnh TCM cho trẻ.
-
Ăn uống sạch: Thực hiện ăn chín, uống chín, sử dụng nước sạch trong
sinh hoạt hàng ngày, đảm bảo vật dụng ăn uống sạch sẽ và không cho trẻ
dùng chung khăn ăn, khăn tay, vật dụng ăn uống như cốc, bát, đĩa, thìa.
-
Ở sạch: Vi rút có thể tồn tại ở bề mặt đồ vật trong không gian sống. Vì
vậy, cần thường xuyên lau sạch các bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày
như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt
bàn/ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.
-
Bàn tay sạch: Trẻ và người chăm sóc trẻ cần thường xuyên rửa tay bằng
xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi
ăn/cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã
và làm vệ sinh cho trẻ.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh
Tài liệu tham khảo:
https://moh.gov.vn/hoat-dong-cua-dia-phuong/-/asset_publisher/gHbla8vOQDuS/content/nhung-dau-hieu-tro-nang-cua-tre-mac-tay-chan-mieng-cha-me-luu-y
https://hcdc.vn/tay-chan-mieng-nhan-dien-va-cham-soc-tre-benh-nhu-the-nao-KHkndG.html
https://bvbnd.vn/3-dau-hieu-canh-bao-tay-chan-mieng-tro-nang-cha-me-can-phai-biet/